Dodatkowe opcje drukowania:
pokaż wersje przyszłe
 
Drukuj

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

www.przepisy.gofin.pl
wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.
www.gofin.pl    sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
 uwzględniający ww. zmiany
Wyświetl wcześniejsze wersje
2021.11.20 - bieżąca
 zmieniony przez

Istniejące wersje czasowe zał. nr 2
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.07.09
2021.11.20
zmieniony przez
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Załącznik nr 2

 
Szczegółowe zasady stosowania środków ochrony indywidualnej

§ 1. Środki ochrony indywidualnej powinny być stosowane w  sytuacjach, kiedy nie można uniknąć zagrożeń lub nie można ich wystarczająco ograniczyć za pomocą środków ochrony zbiorowej lub odpowiedniej organizacji pracy.

§ 2. Dostarczane pracownikom do stosowania środki ochrony indywidualnej powinny:

    1) być odpowiednie do istniejącego zagrożenia i nie powodować same z  siebie zwiększonego zagrożenia;

    2) uwzględniać warunki istniejące w danym miejscu pracy;

    3) uwzględniać wymagania ergonomii oraz stan zdrowia pracownika;

    4) być odpowiednio dopasowane do użytkownika - po wykonaniu niezbędnych regulacji.

§ 3. W przypadku występowania więcej niż jednego zagrożenia i  konieczności jednoczesnego stosowania kilku środków ochrony indywidualnej - środki te powinny dać się dopasować względem siebie bez zmniejszenia ich właściwości ochronnych.

§ 4. W zależności od stopnia zagrożenia, częstości narażenia na zagrożenie, cech stanowiska pracy każdego pracownika i skuteczności działania środków ochrony indywidualnej - pracodawca powinien określić warunki stosowania środków ochrony indywidualnej, a w szczególności czas i  przypadki, w których powinny być używane.

§ 5. Środki ochrony indywidualnej powinny być przeznaczone do osobistego użytku. W wyjątkowych przypadkach środek ochrony indywidualnej może być używany przez więcej niż jedną osobę, o ile zastosowano działania wykluczające niepożądany wpływ takiego użytkowania na zdrowie lub higienę użytkowników.

§ 6. 1. Środki ochrony indywidualnej powinny być stosowane zgodnie ze swoim przeznaczeniem, z wyłączeniem szczególnych i wyjątkowych sytuacji - zgodnie z instrukcją przekazaną przez pracodawcę. W razie potrzeby - w celu zapewnienia właściwego używania środków ochrony indywidualnej - pracodawca powinien zorganizować pokazy używania tych środków.

2. Instrukcja, o której mowa w ust. 1, powinna być zrozumiała dla pracowników oraz powinna określać sposoby używania środków ochrony indywidualnej, ich kontroli i konserwacji.

§ 7. 1. Przed nabyciem środków ochrony indywidualnej pracodawca powinien ocenić, czy środki, które zamierza zastosować, spełniają wymagania określone w § 2 i 3. Ocena taka powinna obejmować:

    1) analizę i ocenę zagrożeń, których nie można uniknąć innymi metodami;

    2) określenie cech, jakie muszą posiadać środki ochrony indywidualnej, aby skutecznie chroniły przed zagrożeniami, o których mowa w pkt 1, uwzględniając wszelkie ryzyko, jakie mogą stwarzać te środki same z siebie;

    3) porównanie cech dostępnych na rynku środków ochrony indywidualnej z cechami, o których mowa w pkt 2.

2. Ocena, o której mowa w ust. 1, powinna być ponawiana w sytuacji wystąpienia zmian któregokolwiek z jej elementów.

§ 8. Przy ustalaniu środków ochrony indywidualnej niezbędnych do stosowania przy określonych pracach pracodawca powinien uwzględniać wskazania zawarte w tabelach nr 1-3.

Tabela nr 1

Zagrożenia, przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej

Tabela nr 2

RODZAJE PRAC, PRZY KTÓRYCH WYMAGANE JEST STOSOWANIE ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ

Lp.

Rodzaje środków ochrony indywidualnej
Rodzaje prac, przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej
1
2
3

1

Odzież ochronna

Prace w narażeniu na działanie wody, czynników chemicznych, pyłowych, mechanicznych i biologicznych oraz wysokiej i niskiej temperatury - stwarzające ryzyko dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracowników, w tym w szczególności:

a) prace w narażeniu na działanie szkodliwych dla zdrowia substancji chemicznych i biologicznych oraz pyłów,

b) prace w narażeniu na działanie substancji rakotwórczych,

c) prace w kanałach ściekowych, rowach, podziemnych kryptach, studzienkach, cysternach, kadziach, zbiornikach lub innych podobnych miejscach - w narażeniu na kontakt z wilgotnymi lub mokrymi ściankami,

d) prace na zewnątrz pomieszczeń - w narażeniu na deszcz lub chłód,

e) prace w pomieszczeniach o bardzo niskiej temperaturze, w tym w  komorach chłodniczych,

f) przenoszenie ładunków o wysokiej temperaturze lub przebywanie w ich pobliżu oraz prace w wysokiej temperaturze (pochodzenia technologicznego),

g) spawanie, kucie oraz odlewanie metali,

h) prace stwarzające ryzyko zapalenia odzieży od płomienia, gorących odprysków metali lub żużla,

i) prace w kontakcie z przedmiotami o szorstkich powierzchniach, ostrych krawędziach i inne stwarzające ryzyko urazu,

j) oczyszczanie odlewów, piaskowanie albo śrutowanie wyrobów,

k) prace narażające na zamoczenie ciała lub przesiąknięcie odzieży w wyniku stosowania wody, roztworów, kąpieli, mas ciekłych, olei, tłuszczów lub innych substancji płynnych, wilgotnych, oleistych lub tłustych,

l) prace w narażeniu na zanieczyszczenie ciała substancjami podatnymi na gnicie lub zainfekowanymi albo odpadami, w tym w  zakładach oczyszczania miasta, zakładach zajmujących się opróżnianiem szamb lub zbiorników na gnojówkę, w laboratoriach biologicznych, w ubojniach, rzeźniach, wytwórniach konserw mięsnych lub rybnych, zakładach przetwórstwa podrobów i wszelkie inne prace, przy których istnieje ryzyko podobnych zanieczyszczeń,

ł) prace, podczas których pracownicy muszą być dobrze widoczni, w  tym wykonywane na torach kolejowych, w miejscach o wzmożonym ruchu pojazdów, w transporcie dołowym kopalń i w transporcie wewnątrzzakładowym

2

Środki ochrony głowy

Prace narażające pracowników na urazy głowy, w tym w  szczególności:

1) hełmy ochronne

a) prace budowlane, zwłaszcza na rusztowaniach i w ich sąsiedztwie, przy wznoszeniu i demontażu szalowania, przy rozbiórkach obiektów budowlanych, prace montażowe i  instalacyjne,

b) prace na mostach, konstrukcjach stalowych, masztach, wieżach, stalowych konstrukcjach hydraulicznych, wielkich piecach, w  stalowniach, walcowniach, dużych zbiornikach i rurociągach, stacjach energetycznych, prace remontowo-montażowe przy kotłach i ich instalacjach,

c) prace ziemne i skalne, prace w wykopach, rowach, szybach i  tunelach,

d) prace w podziemnych wyrobiskach, kopalniach odkrywkowych, przy wydobywaniu węgla i innych surowców mineralnych,

e) prace z materiałami wybuchowymi,

f) prace przy wielkich piecach, w zakładach przeróbki rud, kuźniach i odlewniach metali,

g) prace w sąsiedztwie urządzeń do podnoszenia, dźwigów i  przenośników,

h) prace przy piecach przemysłowych,

i) prace w stoczniach okrętowych,

j) prace manewrowe na kolei.

2) nakrycia głowy

Prace stwarzające ryzyko pochwycenia włosów, zamoczenia głowy lub zanieczyszczenia substancjami i materiałami toksycznymi, drażniącymi, żrącymi, podatnymi na gnicie lub mogącymi być źródłem infekcji oraz wykonywane w warunkach niskiej i wysokiej temperatury, a w szczególności:

a) prace w narażeniu na działanie pyłów toksycznych albo substancji żrących lub drażniących,

b) przenoszenie, na głowie lub ramionach, półtuszy zwierzęcych, skór lub innych produktów podatnych na gnicie, pochodzących z uboju zwierząt, paczek z niezdezynfekowanymi kawałkami materiału lub substancji pochodzenia zwierzęcego (nawet jeśli są suche) mogących być źródłem infekcji (w tym worki z kośćmi lub porożem, paczki zawierające włosie, wełnę, skóry),

c) prace w kanałach ściekowych, rowach, podziemnych kryptach, studzienkach, cysternach, kadziach, zbiornikach lub innych podobnych miejscach, zanieczyszczonych osadami albo odpadami z jakichkolwiek substancji lub opanowanych przez robactwo,

d) prace na zewnątrz pomieszczeń - w narażeniu na deszcz albo działanie niskiej lub wysokiej temperatury,

e) prace w komorach chłodniczych,

f) prace, przy których włosy pracowników są narażone na wciągnięcie przez ruchome części maszyn lub urządzeń mechanicznych,

g) prace w narażeniu na działanie substancji rakotwórczych

3

Środki ochrony kończyn dolnych

Prace stwarzające ryzyko urazów kończyn dolnych (w tym oparzenia), ich zamoczenia lub zanieczyszczenia substancjami i  materiałami toksycznymi, drażniącymi, żrącymi, podatnymi na gnicie lub mogącymi być źródłem infekcji oraz wykonywane w warunkach niskiej lub wysokiej temperatury, a w szczególności:

a) prace przy rozbiórce, prace budowlane, prace przy wznoszeniu rusztowań, prace przy deskowaniu lub zdejmowaniu deskowania konstrukcji betonowych oraz inne prace na budowie w narażeniu na zranienie stóp przez gwoździe lub ostre przedmioty,

b) prace na mostach, konstrukcjach stalowych, masztach, wieżach i  dźwigach,

c) prace przy wielkich piecach, w stalowniach, walcowniach, stacjach energetycznych, dużych zbiornikach i rurociągach,

d) prace w kopalniach odkrywkowych, przy wydobywaniu węgla, przy wybieraniu i obróbce materiałów skalnych,

e) oczyszczanie odlewów lub piaskowanie albo śrutowanie jakichkolwiek przedmiotów,

f) prace w kuźniach lub przy odlewaniu stopionych metali,

g) prace w narażeniu na kontakt nóg z bardzo gorącymi lub bardzo zimnymi materiałami,

h) prace w komorach chłodniczych,

i) prace przy wytwarzaniu i obróbce szkła płaskiego i szklanych pojemników,

j) prace formierskie podczas produkcji wyrobów ceramicznych i  materiałów budowlanych,

k) prace remontowe i renowacyjne,

l) prace w stoczniach, prace manewrowe na kolei,

ł) transport i magazynowanie ciężkich elementów, których upadek na stopę może spowodować jej zranienie,

m) prace w narażeniu na ryzyko upadku z wysokości na skutek ześlizgnięcia, w tym prace na dachu,

n) prace z użyciem pilarki łańcuchowej, w tym przycinanie i  ścinanie drzew,

o) prace w kanałach ściekowych, rowach, podziemnych kryptach, studzienkach, cysternach, kadziach, zbiornikach, stawach, ciekach wodnych lub innych podobnych miejscach zawierających ciecze lub błoto,

p) prace, przy których możliwe jest wylanie lub wyciek cieczy, w  narażeniu na zamoczenie stóp przez te ciecze, w tym w pływalniach lub myjniach,

q) prace w narażeniu na zanieczyszczenie stóp substancjami toksycznymi, żrącymi lub drażniącymi,

r) prace w narażeniu na zanieczyszczenie stóp substancjami organicznymi podatnymi na gnicie lub odpadami

4

Środki ochrony kończyn górnych

Prace stwarzające ryzyko urazów rąk (związanych również z  działaniem wysokiej temperatury, wibracji oraz substancji chemicznych), prace w kontakcie z wodą, substancjami toksycznymi, żrącymi lub drażniącymi, z materiałami podatnymi na gnicie i innymi mogącymi być źródłem infekcji oraz prace w niskiej temperaturze, w  tym w szczególności:

a) prace z użyciem przedmiotów lub materiałów ostrych, tnących, kłujących, parzących lub szczególnie chropowatych albo inne narażające na uszkodzenia rąk, z wyłączeniem prac przy obsłudze maszyn, przy których istnieje niebezpieczeństwo wciągnięcia rękawicy,

b) spawanie lub cięcie metali przy pomocy łuku elektrycznego i  wszelkie inne czynności wymagające użycia lamp łukowych lub też innych źródeł promieniowania ultrafioletowego,

c) oczyszczanie odlewów lub piaskowanie albo śrutowanie jakichkolwiek przedmiotów, lub też odlewanie stopionych metali,

d) prace, przy których przedramiona są narażone na poranienie lub rozpryskiwanie materiałów żarzących się,

e) cięcie mięsa i usuwanie kości za pomocą noży,

f) przenoszenie ładunków o wysokiej temperaturze,

g) prace narażające pracowników na działanie substancji chemicznych i biologicznych niebezpiecznych dla zdrowia,

h) prace, przy których ręce pracowników narażone są na kontakt z  substancjami toksycznymi, żrącymi lub drażniącymi,

i) prace w narażeniu na działanie substancji rakotwórczych,

j) prace, przy których ręce pracowników są narażone na kontakt z  zainfekowanymi zwierzętami lub padliną, szczątkami zwierząt lub substancjami pochodzenia zwierzęcego nienadającymi się do spożycia, w tym w miejscach przeznaczonych do rozbioru półtuszy zwierzęcych i  laboratoriach biologicznych,

k) prace w kontakcie ze zwłokami lub z substancjami z nich pochodzącymi,

l) prace przy ściekach i innych instalacjach kanalizacyjnych oraz czynności związane z ręcznym czyszczeniem rur i zbiorników lub inne czynności wymagające kontaktu rąk ze ściekami,

ł) prace w kontakcie z brudną bielizną lub brudną odzieżą, szmatami i starymi, niezdezynfekowanymi ubraniami, śmieciami,

m) wszelkie prace, podczas których ręce są narażone na kontakt z  substancjami mogącymi zawierać zarazki,

n) prace w komorach chłodniczych

5

Środki ochrony twarzy i oczu

Prace, przy których twarz lub oczy pracowników są narażone na urazy albo podrażnienia w wyniku działania czynników niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia, w tym w szczególności:

a) prace, przy których oczy są narażone na kontakt z substancjami o wyraźnym działaniu drażniącym wzrok, jak pył paku, pył węglowy i  inne cząsteczki lub opary substancji żrących,

b) spawanie lub cięcie metali przy pomocy palnika lub łuku elektrycznego,

c) prace z laserami,

d) obserwowanie intensywnych punktów świetlnych, w tym wnętrza pieca lub substancji silnie rozżarzonych, takich jak roztopiona stal albo szkło,

e) prace wymagające zastosowania promieni podczerwonych lub wywołujące intensywne promieniowanie cieplne,

f) prace wymagające użycia lamp łukowych lub innych źródeł promieniowania ultrafioletowego,

g) szlifowanie na sucho, oczyszczanie lub usuwanie kamienia kotłowego przy użyciu młota oraz inne prace powodujące rozpryskiwanie mogących przedostać się do oczu ostrych cząsteczek, stopionych metali lub żrących płynów,

h) prace przy maszynach do obróbki skrawaniem materiału, podczas której powstają wióry odpryskowe,

i) prace w narażeniu na działanie substancji rakotwórczych,

j) prace przy rozpylaniu płynów,

k) prace z kwasami i roztworami żrącymi, środkami odkażającymi i  substancjami do usuwania korozji

6

Środki ochrony układu oddechowego

Prace w warunkach ryzyka narażenia na nadmierne zanieczyszczenie powietrza czynnikami szkodliwymi lub w warunkach niedoboru tlenu w  powietrzu, w tym w szczególności:

a) prace w zbiornikach, w ograniczonym obszarze i w gazowych piecach przemysłowych, gdzie może występować szkodliwy gaz lub niedobór tlenu,

b) prace w narażeniu na wdychanie szkodliwych pyłów, gazów, par lub dymu,

c) prace w sąsiedztwie otworów spustowych wielkich pieców, gdzie mogą występować opary metali ciężkich,

d) prace w sąsiedztwie konwerterów gazowych i przewodów gazowych wielkich pieców,

e) prace przy wykładaniu pieców i kadzi, gdzie może występować zapylenie,

f) prace w chłodniach, gdzie istnieje niebezpieczeństwo wycieku czynnika chłodniczego,

g) prace w szybach, kanałach ściekowych i innych obiektach podziemnych połączonych kanałami,

h) prace w narażeniu na działanie substancji rakotwórczych

7

Środki ochrony słuchu

Prace w warunkach, w których poziom hałasu przekracza najwyższe dopuszczalne natężenie, w tym w szczególności:

a) prace przy obsłudze pras do metalu,

b) prace przy użyciu narzędzi pneumatycznych,

c) prace obsługi naziemnej na lotniskach,

d) prace przy wbijaniu pali,

e) cięcie drewna przy użyciu pilarki tarczowej lub pilarki z piłą łańcuchową

8

Środki ochrony przed upadkiem z wysokości

Prace wykonywane w warunkach narażających na upadek z wysokości, w tym w szczególności:

a) prace na rusztowaniach,

b) montaż elementów prefabrykowanych,

c) prace na masztach, słupach,

d) prace w kabinach wysokich dźwigów,

e) prace w wysoko położonych kabinach urządzeń magazynowych,

f) prace na wieżach wiertniczych, masztach, czworonogach i  trójnogach,

g) prace w szybach i kanałach ściekowych

9

Dermatologiczne środki ochrony indywidualnej

Prace narażające na podrażnienia skóry, w tym w  szczególności:

a) prace w narażeniu na działanie pyłu paku albo innych pyłów lub oparów wywierających na skórę podobne działanie drażniące,

b) przetwarzanie materiałów powlekanych,

c) garbowanie skóry,

d) prace w narażeniu na wdychanie chromianów, dwuchromianów alkalicznych, kwasu chromowego lub innych substancji żrących lub drażniących, wpływających na owrzodzenia lub perforację przegrody nosowej

Tabela nr 3

RODZAJE ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ

Lp.

Rodzaje środków ochrony indywidualnej
1
2
3

1

Odzież ochronna

ubrania

kombinezony

kurtki, bluzy

kamizelki

spodnie

fartuchy

fartuchy przednie

płaszcze

peleryny

ochraniacze barku

ochraniacze klatki piersiowej

ochraniacze brzucha

ochraniacze pośladków

osłony tułowia

osłony głowy i karku

kamizelki ostrzegawcze

kurtki ostrzegawcze

spodnie ostrzegawcze

narzutki ostrzegawcze

inne rodzaje odzieży ochronnej

2

Środki ochrony głowy

hełmy ochronne

hełmy ochronne z wyposażeniem dodatkowym

czapki

czepki i stożki

kapelusze

kaptury

berety

chustki

inne nakrycia głowy

3

Środki ochrony kończyn górnych

rękawice ochronne

ochraniacze palców

ochraniacze dłoni

ochraniacze nadgarstka

ochraniacze nadgarstka i przedramienia

ochraniacze łokcia

ochraniacze przedramienia i ramienia

inne środki ochrony rąk

4

Środki ochrony kończyn dolnych

buty

półbuty

trzewiki

saperki

półsaperki

kalosze

sandały

trepy

ochraniacze stopy

ochraniacze golenia

ochraniacze kolana

ochraniacze uda

getry

inne środki ochrony nóg

5

Środki ochrony twarzy i oczu

okulary

gogle

osłony twarzy, w tym półosłony i przyłbice

tarcze

inne środki ochrony twarzy i oczu

6

Środki ochrony słuchu

wkładki przeciwhałasowe

nauszniki przeciwhałasowe

hełmy przeciwhałasowe

inne środki ochrony słuchu

7

Środki ochrony układu oddechowego

sprzęt oczyszczający do pracy ciągłej, w tym filtrujący, pochłaniający i filtrująco-pochłaniający

sprzęt izolujący do pracy ciągłej, w tym autonomiczny i  stacjonarny

sprzęt ucieczkowy oczyszczający, w tym pochłaniacze i  filtropochłaniacze

sprzęt ucieczkowy izolujący, w tym aparaty powietrzne butlowe i  regeneracyjne

inne rodzaje sprzętu ochrony układu oddechowego

8

Środki izolujące cały organizm

środki z doprowadzeniem powietrza

środki umożliwiające stosowanie izolującego sprzętu ochrony układu oddechowego

środki umożliwiające doprowadzenie powietrza lub stosowanie sprzętu ochrony układu oddechowego

9

Środki ochrony przed upadkiem z wysokości

uprzęże, w tym szelki bezpieczeństwa i pasy biodrowe

linki bezpieczeństwa

amortyzatory

urządzenia samohamowne

inne środki chroniące przed upadkiem z wysokości

10

Dermatologiczne środki ochrony skóry

środki osłaniające skórę - kremy, pasty, maści

środki oczyszczające skórę

środki regenerujące skórę